History of JKM Gryf

W dniu 30 października 1928 roku w Gdyni założony został Klub Sportowy “GRYF”, którego kontynuatorem jest dzisiejszy Jacht Klub Morski “GRYF”.

Początkowo wydawało się, że fakt ten trudno będzie udokumentować. We wspomnieniach przedwojennych Gryfiaków wiele bowiem wydarzeń straciło na ostrości. Spierano się o daty, nazwiska, o ważkie momenty klubowego życia. W tej sytuacji znalezienie jakiegoś bezspornego dowodu narodzin “GRYFA” stało się nieodzowne. Uporczywe poszukiwania uwieńczone zostały, jeszcze w 1978 roku, pełnym sukcesem. Z pożogi wojennej uratowano bowiem sporo gdyńskich dokumentów z lat międzywojennych, a szczęśliwym trafem – zachowały się te najważniejsze: akty założycielskie i to w dość kompletnym zestawie. Znajdują się one w State Archives in Gdańsk, in the yearbook and in 1928 under reference No. 124/1367 . W oparciu o te dokumenty możemy dzisiaj z cała pewnością powiedzieć, że “GRYF” był pierwszym klubem sportowym powstałym w Gdyni. Powołali go do życia budowniczowie gdyńskiego portu i przedstawiciele społeczności, rozwijającego się na zapleczu tego portu – nowego miasta – GDYNI.

The list of founder members, preserved in state files on the card number 603, is not long and contains 41 names. However, there are names of people who were not only pioneers in the development of the Gdynia port and city center, but such have been recorded in the history of development of the entire Polish maritime economy. We pride ourselves on the fact that among the founders, there are such names as: Eng. Tadeusz WENDA - designer and Chief of Port Construction and Eng. Marian Bukowski - the builder of the Gdynia port. Among the first club activists, we also find: Dr. Stanisław Darski - professor and former Minister of Shipping; commo Józef UNRUG - fleet commander, later commander of the Navy; directors of Bank Gospodarstwa Krajowego - Wacława Wejersa i Maksymiliana Bergera; Eng. Antoni Garnuszewski- the director of the National Maritime School in Tczew and Gdynia, and the legendary one commandant s/y DAR POMORZA - Konstanty Maciejewicz. Działali w “GRYFIE” w tych pierwszych latach także Capt. Mikołaj Domaradzkilater captain of the port in Gdansk; Julian Rummel -dyrektor pierwszego polskiego przedsiębiorstwa armatorskiego “ŻEGLUGA POLSKA”; Hilary Ewert–Krzemieniewski – ówczesny prezes gdyńskiej palestry, bojownik o polskość Pomorza. O znaczeniu i potrzebie utworzenia takiego klubu sportowego dla Gdyni świadczyć może również fakt osobistego zaangażowania w powstanie “GRYFU” ówczesnego Starosty Grodzkiego – Władysław Staniszewski and the director of the Maritime Office - Józef Poznański.

As it appears from the preserved in the Provincial Archive. State documents, the inaugural assembly was held w dniu 30 października 1928 roku w lokalu “Grand Cafe” w Gdyni, przy ul. Świętojańskiej o godzinie 19.00 (Karta nr 601, akt. nr 124/1367). Swoistym dowodem potwierdzającym powstanie tego dnia KLUBU SPORTOWEGO “GRYF” jest zachowany (karta nr 595) donos przodownika służby śledczej SADOWSKIEGO dla wydziału bezpieczeństwa i porządku publicznego w Gdyni, który informował nawet o składzie wybranego na tym zgromadzeniu – zarządu Klubu: prezes – director BGK Wacław Wejersand the secretary and treasurers were employees of the then Maritime Office - Leopold Mistat and Karol Kraszewski.

Z zachowanego statutu dowiadujemy się, że pierwszy sportowy klub Gdyni jest… (kropki pochodzą z okresu tzw. „Władzy Ludowej”) organizacją apolityczną i ogólnodostępną. Skupiał w swych szeregach przede wszystkie Ludzi zatrudnionych przy budowie portu i miasta: pracowników Urzędu Morskiego, Zarządu Budowy Portu, pracowników kolei i poczty oraz pierwszych przedsiębiorstw shipchandlerskich. Nie brakowało także w tamtym klubie oficerów marynarki wojennej i handlowej. Znaczna także była, jak na owe czasy, Liczba kobiet, przeważnie żon i córek założycieli oraz członków “Gryfu”.